آوردند . حاكم دستور داد ملّا را با اصحاب بر گاوها سوار كردند و در محلّات دهدشت چرخاندند و به قتل رسانيدند . « 1 » 36 . شمارى از سادات گيلان در تاريخ منتظم ناصرى آمده است : در اين سال ، شاه عبّاس ، جشن نوروز را در اشرف مازندران بگرفت و تا ابتداى گرمى هوا در اين ولايت بود . آن وقت ، روانهء اصفهان گرديد و حكومت خراسان را به قرچغاى خان داد و حكومت تبريز را مجدّدا به شاه بنده خان ، ولد پير بوداق خان پرناك ، تفويض كرد . هم در اين سال ، شاه عبّاس حكم نمود آب رود كارون ( كرن ) را به جانب اصفهان جارى سازند و به تهيّهء اين كار پرداختند و ايلچيان اطراف را با هدايا مرخّص فرمود و قصبهء دورق از اجزاى حويزه به تصرّف حاكم فارس در آمد و ارامنه و گرجيّه - كه در مازندران سكنا داشتند - ، مذهب اسلام اختيار كردند و چند نفر از سادات در گيلان ، ادّعاى مهدويت كرده ، چون كذب ايشان ثابت بود ، تنبيه شدند . « 2 » 37 . بايزيد انصارى ( 931 - 980 ق ) بايزيد ( / بازيد ) انصارى ، معروف به پير روشان ( روشن ) ، فرزند قاضى عبد اللَّه فرزند شيخ محمّد ، جالندهر ( پنجاب ) ، عارف و نويسندهء افغانىتبار شبه‌قارهء و پايه‌گذار گروه روشنيان است . از حدود شانزده سالگى در برخى سفرهاى تجارتى پدرش همراه او بود و در يكى از همين سفرها با سليمان ملحد ( اسماعيلى ) ديدار كرد . تأثير اين ديدار و نشانه‌هايى از برخى احكام مذهبى اسماعيلى ، مانند تأكيد بر پير كامل و استفاده از تأويل در تشريح اصول پنجگانهء ايمان و دستورها و مراسم تزكيه را مىتوان در تعاليم بعدى بايزيد مشاهده كرد . وى در اوايل حياتش با معلّمان

--> ( 1 ) . رياض الفردوس خانى : ص 423 - 424 . ( 2 ) . تاريخ منتظم ناصرى : ج 2 ص 914 .